M. Teixeira, obywatelka Portugalii, pracowała wraz ze swoim mężem w Wielkiej Brytanii, gdzie urodziła się ich córka. Następnie M. Teixeira i jej mąż rozwiedli się, ale oboje pozostali w Zjednoczonym Królestwie. Sąd orzekł, że dziecko powinno mieszkać z ojcem. Po przeprowadzce córki do matki, ta ostatnia zwróciła się o udzielenie pomocy mieszkaniowej. M. Teixeira przyznała, że jej prawo pobytu w Wielkiej Brytanii, wynika jedynie z tego, iż jej córka uczęszcza do szkoły w tym państwie i przysługuje jej prawo pobytu na podstawie art. 12 rozporządzenia Rady Nr 1612/68.

Trybunał rozstrzygając tę sprawę przywołał opinie przedstawione wyżej w sprawie Ibrahim. Ponadto Trybunał stwierdził, że art. 12 rozporządzenia 1612/68 zmierza w szczególności do zapewnienia, by dzieci pracownika będącego obywatelem państwa członkowskiego mogły, nawet jeżeli on sam nie wykonuje już działalności w charakterze pracownika w przyjmującym państwie członkowskim, podjąć i w razie potrzeby ukończyć naukę w tym państwie członkowskim. Przepis ten wymaga tylko, aby dziecko mieszkało ze swoimi rodzicami lub jednym z nich w państwie członkowskim, gdy przynajmniej jedno z jego rodziców zamieszkiwało tam jako pracownik (wyrok w sprawie 197/86, Brown, pkt 30 oraz wyrok w sprawie C-7/94, Gaal, pkt 27). Zdaniem TS obywatel państwa członkowskiego, który był zatrudniony na terytorium innego państwa członkowskiego, gdzie jego dziecko odbywa naukę, może, w okolicznościach takich jak w niniejszej sprawie, powoływać się jako rodzic sprawujący faktycznie pieczę nad tym dzieckiem na prawo pobytu w przyjmującym państwie członkowskim na podstawie samego art. 12 rozporządzenia 1612/68, bez konieczności spełniania przesłanek określonych w dyrektywie 2004/38.

Następnie TS podkreślił, że prawo pobytu w przyjmującym państwie członkowskim, z którego korzysta rodzic sprawujący faktycznie pieczę nad dzieckiem wykonującym prawo do odbywania nauki zgodnie z art. 12 rozporządzenia 1612/68, nie jest uzależnione od przesłanki, zgodnie z którą rodzic ten powinien posiadać wystarczające środki, aby nie stanowić obciążenia dla systemu pomocy społecznej tego państwa członkowskiego w okresie pobytu oraz być objęty pełnym ubezpieczeniem zdrowotnym w tym państwie.

W opinii TS prawo pobytu w przyjmującym państwie członkowskim, z którego korzysta rodzic sprawujący faktycznie pieczę nad dzieckiem pracownika migrującego, gdy uczy się ono w tym państwie, nie jest uzależnione od przesłanki, zgodnie z którą jedno z rodziców dziecka w chwili rozpoczęcia przez nie nauki powinno było wykonywać działalność zawodową jako pracownik migrujący. Wystarczy, aby dziecko, które odbywa naukę w przyjmującym państwie członkowskim, osiedliło się w nim w czasie, gdy jedno z jego rodziców korzysta z prawa pobytu jako pracownik migrujący.

Nadto Trybunał podkreślił, że osiągnięcie pełnoletności nie ma bezpośredniego wpływu na prawa przyznane dziecku w art. 12 rozporządzenia 1612/68. Zarówno prawo dostępu do kształcenia przewidziane w tym przepisie, jak i związane z tym prawo pobytu dziecka trwają do chwili ukończenia przez nie nauki. Dlatego też termin „dziecko” w rozumieniu art. 12 rozporządzenia 1612/68 nie ogranicza się do dzieci poniżej 21. roku życia i obejmuje studentów znajdujący się w zaawansowanej fazie swoich studiów, nawet jeśli osiągnęli już wiek 21 lat i nie są już na utrzymaniu rodziców. Zdaniem TS uzależnienie stosowania art. 12 od ograniczenia wiekowego lub statusu dziecka pozostającego na utrzymaniu byłoby sprzeczne nie tylko z treścią tego przepisu, ale także z jego celem (wyrok w sprawie Gaal, pkt 25).

Wyrok TS z 23.2.2010 r. w sprawie C-480/08, Maria Teixeira przeciwko London Borough of Lambeth, Secretary of State for the Home Department

opracowała: dr Ewa Skibińska
adiunkt na WPiA UKSW w Warszawie