Hauptzollamt Weiden (Główny Urząd Celny, Niemcy) wydał decyzję podatkową na mocy której określił obowiązek zapłaty podatku akcyzowego. Następnie Hauptzollamt Regensburg, organ wnioskujący, wystosował wezwanie do zapłaty i działając zgodnie z art. 6 dyrektywy Rady 76/308/EWG z 15.3.1976 r. w sprawie wzajemnej pomocy przy windykacji roszczeń dotyczących niektórych opłat, ceł, podatków i innych obciążeń (Dz.Urz. L Nr 73, s. 18) zmienionej przez dyrektywę Rady 2001/44/WE z 15.6.2001 r. (Dz.Urz. L Nr 175, s. 17, dalej jako: dyrektywa 76/308) zwrócił się do organu współpracującego (urzędu Celní úřad Tábor) w sprawie przed sądem krajowym o przeprowadzenie windykacji podatku akcyzowego na mocy ww. tytułu wykonawczego. We wniosku o windykację wskazano jako dłużnika Milan Kyrian w sprawie przed sądem krajowym podając jego imię, nazwisko, adres i datę urodzenia oraz określono zaległy podatek. W toku postępowania krajowego urząd Celní úřad Tábor wydał nakaz egzekucji zaległości podatkowych z wynagrodzenia pobieranego przez M. Kyriana. M. Kyrian zaskarżył ten nakaz, podnosząc, że identyfikacja adresata w tytule egzekucji wydanym przez Hauptzollamt Weiden poprzez podanie imienia, nazwiska i adresu nie jest wystarczająca, ponieważ tytuł ten może się ponadto odnosić zarówno do jego ojca, jak i do jego syna, którzy również nazywają się Milan Kyrian i mieszkają pod tym samym adresem. Ponadto, wskazał on, że nie rozumiał treści dokumentów przesłanych mu przez niemieckie organy podatkowe w języku niemieckim, a w konsekwencji nie miał możliwości podjąć właściwych kroków w celu ochrony swych praw.

Sąd krajowy powziął wątpliwości, czy art. 12 ust. 3 dyrektywy 76/308 należy interpretować w ten sposób, że sądy państwa członkowskiego, w którym ma siedzibę organ współpracujący mają kompetencję do badania wykonalności dokumentu umożliwiającego egzekucję i do weryfikacji, czy dokument ten został prawidłowo doręczony dłużnikowi.

Zgodnie z art. 8 ust. 1 dyrektywy 76/308 dokument umożliwiający egzekucję roszczenia jest bezpośrednio uznany i automatycznie potraktowany jako dokument umożliwiający egzekucję roszczenia państwa członkowskiego, w którym siedzibę ma organ współpracujący. W myśl art. 12 ust. 1 dyrektywy 76/308 jeżeli osoba zainteresowana zakwestionuje roszczenie lub dokument umożliwiający jego egzekucję wydany w państwie członkowskim, w którym ma swoją siedzibę organ wnioskujący, środek odwoławczy należy wnieść do właściwego organu tego państwa zgodnie z obowiązującymi tam prawami. Artykuł 12 ust. 2 dyrektywy 76/308 stanowi bowiem, że gdy organ współpracujący otrzyma powiadomienie o tego rodzaju środku odwoławczym od organu wnioskującego albo od strony zainteresowanej, powinien zawiesić postępowanie egzekucyjne do momentu decyzji właściwego organu, chyba że organ wnioskujący żąda inaczej. Natomiast zgodnie z art. 12 ust. 3 dyrektywy 76/308 w przypadku, gdy zakwestionowane zostają środki dochodzenia roszczenia stosowane w państwie członkowskim, w którym ma swoją siedzibę organ współpracujący, sprawa zostaje wniesiona do właściwego organu tego państwa członkowskiego zgodnie z jego przepisami ustawowymi i wykonawczymi.

Trybunał stwierdził, iż art. 12 ust. 3 dyrektywy 76/308 należy interpretować w ten sposób, że sądy państwa członkowskiego, w którym siedzibę ma organ współpracujący zasadniczo nie mają kompetencji w zakresie badania wykonalności dokumentu umożliwiającego egzekucję. Jednak w przypadku, gdy sąd tego państwa członkowskiego rozpatruje skargę skierowaną przeciwko ważności lub prawidłowości środków dochodzenia roszczenia, takich jak doręczenie tytułu wykonawczego, sąd ten jest uprawniony do zbadania, czy środki te zostały przeprowadzone prawidłowo, zgodnie z przepisami tego państwa członkowskiego.

Ponadto, Trybunał podkreślił, że dyrektywa 76/308 nie ustanawia przepisów, z których wynikałoby doręczenie dokumentu umożliwiającego egzekucję w języku innym niż znany adresatowi lub innym niż język urzędowy lub jeden z języków urzędowych w państwie członkowskim, w którym siedzibę ma organ współpracujący byłoby nieprawidłowe. Chociaż art. 17 dyrektywy 76/308 przewiduje, że wnioskom o udzielenie pomocy, dokumentom umożliwiającym egzekucję oraz innym istotnym dokumentom towarzyszą tłumaczenia w języku urzędowym lub w jednym z języków urzędowych państwa członkowskiego, w którym organ współpracujący ma swoją siedzibę, z zastrzeżeniem prawa tego organu do odrzucenia przedstawionego mu tłumaczenia, to prawo to nie przysługuje adresatom tytułu wykonawczego (przeznaczone na potrzeby organu współpracującego, a nie dla dłużnika).

Jednocześnie TS wskazał, iż z celu dyrektywy 76/308 wynika, że ma ona gwarantować zwłaszcza efektywny proces doręczania wszelkich aktów i decyzji dotyczących roszczenia i jego dochodzenia, wydanych w państwie członkowskim, w którym siedzibę ma organ współpracujący. Nie można osiągnąć tego celu dyrektywy bez poszanowania prawnie uzasadnionych interesów ich adresatów (wyrok w sprawie C-473/04, Plumex, pkt 21). Trybunał podkreślił w tym kontekście, że funkcją doręczenia w odpowiednim czasie jest umożliwienie adresatowi zrozumienie przedmiotu i przyczyny wydania doręczonego aktu oraz umożliwienie wykonania jego praw (wyrok w sprawie C-14/07, Weiss und Partner, pkt 73).

Dlatego też TS uznał, że w ramach wzajemnej pomocy ustanowionej na mocy dyrektywy 76/308, celem umożliwienia wykonania praw adresatowi dokumentu umożliwiającego egzekucję, doręczenie mu tego dokumentu powinno zostać dokonane w języku urzędowym państwa członkowskiego, w którym siedzibę ma organ współpracujący. Trybunał wskazał, że celem zapewnienia poszanowania tego prawa, do sądu krajowego należy zastosowanie prawa krajowego biorąc pod uwagę zapewnienie pełnej skuteczności prawa unijnego.

Wyrok TS z 14.1.2010 r. w sprawie C-233/08, Milan Kyrian przeciwko Celní úřad Tábor

opracowała: dr Ewa Skibińska
adiunkt na WPiA UKSW w Warszawie