Ustawa z 29.6.2007 r. o zmianie ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz niektórych innych ustaw, dotyczące delegacji sędziego, immunitetu sędziowskiego, a także nowego stanowiska - starszego referendarza.
Nowelizacja wprowadziła kontrowersyjny zapis do art. 77 PrUSP (§ 7a i 7b) Prawa o ustroju sądów powszechnych (dalej jako: PrUSP), który umożliwia Ministrowi Sprawiedliwości, jeżeli wymaga tego interes wymiaru sprawiedliwości, delegowanie sędziego do pełnienia czynności w innym sądzie, nawet bez jego zgody, na okres nieprzekraczający 6 miesięcy. Także delegowanie sędziego do Ministerstwa Sprawiedliwości lub jednostek podległych lub nadzorowanych przez ministra może odbyć się bez zgody sędziego, ale na okres nieprzekraczający 3 miesięcy w ciągu roku.
Znowelizowano także brzmienie art. 80 PrUSP, odnoszącego się do immunitetu sędziowskiego. Przede wszystkim, dla sądu dyscyplinarnego wprowadzono termin na rozpoznanie wniosku o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności (termin 14-dniowy od dnia wpłynięcia). Termin ten ulega znacznemu skróceniu (do 24 godzin) gdy sędzia został zatrzymany, a prokurator, składając wniosek o zezwolenie na pociągnięcie go do odpowiedzialności za popełnienie zbrodni lub występku umyślnego, którego górna granica zagrożenia ustawowego wynosi co najmniej 8 lat, wnosi jednocześnie o zezwolenie na tymczasowe aresztowanie sędziego (art. 80a PrUSP). 24 godziny ma także sąd dyscyplinarny na rozpoznanie wniosku o zezwolenie na zatrzymanie sędziego, jeżeli wszczęto wobec niego postępowanie w sprawie o zbrodnię lub występek umyślny, zagrożony karą pozbawienia wolności co najmniej 8 lat. W przypadku złożenia wniosku o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej, co do zasady sędzia ma prawo wglądu do dokumentów załączonych do wniosku. Wyjątkiem jest sytuacja, gdy prokurator zastrzeże, że dokumenty nie mogą mu być udostępnione ze względu na dobro postępowania przygotowawczego.
Zwiększono także kompetencje Ministra Sprawiedliwości w zakresie zarządzenia natychmiastowej przerwy w czynnościach służbowych sędziego. Do tej pory w przypadku schwytania sędziego na gorącym uczynku popełnienia przestępstwa umyślnego albo w przypadku, gdy ze względu na rodzaj czynu zabronionego wymagała tego powaga sądu lub istotne interesy służbowe, takie zarządzenie mógł wydać jedynie prezes sądu. Obecnie takie uprawnienie przysługuje także Ministrowi Sprawiedliwości (znowelizowany art. 130 PrUSP).
Zgodnie z nowym uregulowaniem art. 22 PrUSP, w przypadku niepowołania prezesa sądu, jego funkcje wykonywać będzie wiceprezes. Jeżeli w danym sądzie powołano więcej niż jednego wiceprezesa, to Minister Sprawiedliwości wskaże, który z nich ma pełnić funkcje prezesa sądu. Jeszcze dalej idą uprawnienia ministra w przypadku, gdy nie powołano w ogóle w danym sądzie wiceprezesa. W takiej sytuacji Minister Sprawiedliwości wyznaczy na stanowisko prezesa wybranego przez siebie sędziego. Tak wybrana osoba będzie mogła pełnić funkcje prezesa przez 6 miesięcy.
Ograniczono także możliwość pełnienia funkcji prezesa i wiceprezesa sądu rejonowego do dwóch kolejnych kadencji (art. 26 § 2 PrUSP). Do tej pory przepis wskazywał jedynie na czas trwania kadencji (4 lata).
Nowelizacja wprowadziła nową instytucję starszego referendarza. Może nim być mianowany referendarz, który zajmował to stanowisko co najmniej 10 lat i spełnia dodatkowe wymogi ustawy (niekaralność za przewinienia dyscyplinarne, pozytywne okresowe oceny kwalifikacyjne).
Szczegółowo uregulowano także kwestie, dotyczące dyrektorów sądów apelacyjnych i okręgowych oraz kierowników finansowych sądów rejonowych. Zostały wpisane do organów sądu (art. 21 PrUSP) i sprecyzowano ich zakres działalności (zadania z zakresu finansowego i gospodarczego, kontroli finansowej, gospodarowania mieniem Skarbu Państwa oraz audytu wewnętrznego). Nowelizacja określiła także szczegółowe warunki konkursu na stanowisko dyrektora/kierownika finansowego sądu oraz wymagania wobec kandydatów (art. 32a PrUSP). Są to m.in. pięcioletni staż pracy, nieposzlakowana opinia, niekaralność za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, niekaralność zakazem pełnienia funkcji, związanych z dysponowaniem środkami publicznymi).
Od 31 sierpnia obowiązuje też obligatoryjne uzyskiwanie informacji o kandydatach na stanowiska w sądownictwie z Krajowego Rejestru Karnego i od wojewódzkiego komendanta Policji (o zachowaniach świadczących o naruszeniu przez kandydata porządku prawnego, kontaktach ze środowiskami przestępczymi czy grupami patologicznymi, a także o okolicznościach wskazujących na uzależnienie od alkoholu, środków odurzających lub substancji psychotropowych). Dotyczy to kandydatów na stanowiska sędziowskie, referendarskie, a także kandydatów na asystentów sędziego oraz na dyrektorów/kierowników finansowych sądów.

Dz.U. Nr 136, poz. 959

                                                                                                                                                    O.K.