G.K. i A.M. są współwłaścicielami kamienicy. Mieszkania, które znajdują się w budynku są wynajmowane. Po zmianie wysokości czynszu, na żądanie lokatorów właściciele wskazali poszczególne elementy nowej stawki oraz określili przyczyny podwyżki. Najemcy wnieśli powództwo podważając ustalenia wysokości zwrotu kapitału oraz godziwego zysku jako elementów czynszu, kwestionowali również zasadność zakwalifikowania niektórych wydatków jako związanych z utrzymaniem lokalu.

Właściciel może podwyższyć czynsz albo inne opłaty za używanie lokalu, wypowiadając jego dotychczasową wy­sokość, najpóźniej na koniec miesiąca kalendarzowego, z zachowaniem terminów wypowiedzenia. Podwyżka w wyniku której wysokość czynszu albo innych opłat za używanie lokalu w skali roku przekroczy albo następuje z poziomu wyższego niż 3% wartości odtworzeniowej lokalu może nastąpić w uzasadnionych przypadkach, o których mowa w art. 8a ust. 4a albo 4e OchrLokU. Pierwszy ze wskazanych wyżej przypadków zachodzi wówczas, gdy właściciel nie uzyskuje przychodów z czynszu albo innych opłat za używanie lokalu na poziomie zapewniającym pokrycie wydatków związanych z utrzymaniem lokalu, jak również zapewniającym zwrot kapitału i zysk, o ile podwyżka mieści się w granicach wyznaczonych ustawą. Natomiast na podstawie drugiej regulacji, podwyżkę czynszu albo innych opłat za używanie lokalu w wysokości nieprzekraczającej w danym roku kalendarzowym średniorocznego wskaźnika wzrostu cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem w poprzednim roku kalendarzowym uważa się za uzasadnioną. Na pisemne żądanie lokatora właściciel, w terminie 14 dni od dnia otrzymania tego żądania, pod rygorem nieważności podwyżki, przedstawi na piśmie przyczynę podwyżki i jej kalkulację. W ciągu 2 miesięcy od dnia wypowiedzenia, lokator może: odmówić na piśmie przyjęcia podwyżki ze skutkiem rozwiązania stosunku prawnego, na podstawie którego lokator zajmuje lokal, z upływem okresu wypowiedzenia, albo zakwestionować podwyżkę, wnosząc do sądu pozew o ustalenie, że podwyżka jest niezasadna albo jest zasadna, lecz w innej wysokości; udowodnienie zasadności podwyżki ciąży na właścicielu.

Sąd I instancji uznał podwyżkę za uzasadnioną do pewnej kwoty oraz stwierdził, że pismo, w którym właściciele określili elementy nowej stawki czynszu i wyjaśnili przyczyny podwyżki zawierało kalkulację w rozumieniu art. 8a ust. 4 OchrLokU. Orzeczenie zostało zaskarżone, jednak rozpoznający tę sprawę sąd II instancji uznał, że SN powinien wyjaśnić: „Czy przyczyna i kalkulacja uzasadniająca podwyżkę czynszu, o których mowa w art. 8a ust. 4 OchrLokU winny zawierać w swej treści także sposób, podstawy i uzasadnienie wyliczenia składników (pozycji kalkulacyjnych) stawki czynszu za 1 m², czy też wystarczającym jest literalne podanie przyczyny wypowiedzenia czynszu i kwotowe wyszczególnienie składników nowej stawki czynszu za 1 m²?”.

Sąd Najwyższy stwierdził, że w kalkulacji podwyżki czynszu należy określić sposób obliczenia tylko tego ze składników, który stanowi podstawę wypowiedzenia dotychczasowej wysokości czynszu. W rezultacie należy uznać, że zbędne jest szczegółowe wskazywanie sposobu zasad obliczania tych składników zawierających się w stawce czynszu, które nie miały wpływu na podwyżkę.

Uchwała SN z 5.2.2010 r., III CZP 130/09